Nederlands English Home Contact Disclaimer EN/NL Sitemap Nieuw/New Cirrus (Ci) Cirrocumulus (Cc) Cirrostratus (Cs) Altocumulus (Ac) Altostratus (As) Nimbostratus (Ns) Stratocumulus (Sc) Cumulus (Cu) Cumulonimbus (Cb)

SYMBOLEN EN CODES / WOLKENWIJZER

WOLKENDEFINITIES

INLEIDING

Wolken in de aardse atmosfeer bestaan doorgaans uit water(ijs). De meeste wolken bevinden zich in de onderste 10-15 km van de atmosfeer. Al naar gelang hun geaardheid onderscheiden we:

  • Hoge wolken (boven de 5,5 km)
  • Middelbare wolken (tussen 1,0 en 7,5 km)
  • Lage wolken (tot 2,5 km)
  • Wolken met verticale ontwikkeling (bassis vanaf 0,5 km en toppen tot meer dan 10 km)

HOGE WOLKEN

Hiertoe behoren de windveren. De streperige, draderige of vezelige witgeel gekleurde wolkensoorten. De zon heeft doorgaans weinig moeite om er doorheen te schijnen. Deze wolken bestaan altijd uit ijskristallen.
Alle cirrus-vormen: Ci, Cc en Cs.

MIDDELBARE WOLKEN

De bekende schaapjeswolken behoren tot de middelbare wolken. Ook wolkentypen met een matglas effect voor de zon behoren tot de middelbare wolken. Middelbare wolken bestaan in hoofdzaak uit onderkoelde waterdamp.
Alle alto-vormen en de nimbostratus: Ac, As, Ns

LAGE WOLKEN

Een van de voornaamste vertegenwoordiger van dit type wolk is stratus, dat levert doorgaans egaal grijze saaie luchten op. Deze wolken bestaan altijd uit waterdamp.
Alle stratus-vormen: Sc, St.

WOLKEN MET VERTICALE ONTWIKKELING

Anders gezegd, stapelwolken die soms tot prachtige bloemkoolstructuren kunnen uitgroeien. Zodra stapelwolken regen of onweer produceren spreken we ook wel over buienwolken. De grote buienwolken doorlopen alle wolkenniveaus. De lage niveau's betaan uit water, de middelbare niveau's uit onderkoeld water en vezelige toppen uit ijs.
Alle cumulus-vormen en de cumulonimbus: Cu, Cb.

SCHEMATISCHE INDELING

De onderstaande afbeelding toont schematich de voornaamste wolkenvormen. Als u op de wolk klikt, dan krijgt u de omschrijving van dit type wolk. Schuif met de muis over de afbeelding voor een korte omschrijving van de wolk. Wanneer dit niet werkt, klik dan met de rechtmuisknop en kies eigenschappen om de omschrijving te lezen.

TABEL WOLKENGESLACHTEN

symbool code omschrijving
Ci

Cirrus: Afzonderlijke wolken, in de vorm van witte, fijne draden of van witte (of overwegend witte) kleinere plukken of smalle banden. De wolken hebben een vezelachtig (of haarachtig) uiterlijk of een zijdeachtige glans of beide.
Hoge wolken - codes: 1, 2, 3, 4, 5, 6

Cc

Cirrocumulus: Dunne witte plukjes, banken of laag van wolken zonder schaduwing, bestaande uit zeer kleine elementen in de vorm van korrels, ribbels, enz, al of niet gescheiden en min of meer regelmatig gerangschikt; de meeste elementen hebben een schijnbare afmeting van minder dan één graad.
Hoge wolken - codes: 9

Cs

Cirrostratus: Doorzichtige of doorschijnende, witachtige wolkensluier met vezelachtig (haarachtig) of effen uiterlijk, die de hemel geheel of gedeeltelijk bedekt en waarin veelal haloverschijnselen zichtbaar zijn.
Hoge wolken - codes: 7, 8

Ac

Altocumulus: Witte of grijze wolkenband of wolkenlaag, in het algemeen met schaduwing, bestaande uit stroken, min of meer afgeplatte ballen, rollen enz, die soms voor een deel een vezelachtig uiterlijk hebben of geen structuur vertonen en die al of niet gescheiden zijn: de meeste regelmatig gerangschikte kleine elementen hebben gewoonlijk een schijnbare afmeting tussen één en vijf graden.
Middelbare wolken - codes: 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9

As

Altostratus: Wolkenveld of wolkenlaag met een grauwe of blauwachtige tint en streperig, vezelachtig of effen uiterlijk, geheel of gedeeltelijk de hemel bedekkend, waarvan sommige gedeelten dun genoeg zijn om de zon er vaag, als door een matglas, door te kunnen zien. In altostratus komen geen haloverschijnselen voor.
Middelbare wolken - codes: 1, 2

Ns

Nimbostratus: Grijs, dikwijls donker wolkendek met een onscherp uiterlijk, waaruit vrijwel onophoudelijk regen of sneeuw valt die in de meeste gevallen de grond bereikt. Het wolkendek is overal dik genoeg om de zon aan het oog te onttrekken. Onder de eigenlijke Nimbostratus komen vaak lage wolkenflarden voor; deze kunnen met het Nimbostratusdek versmelten.
Middelbare wolken - codes: 2

Sc

Stratocumulus: Grijze of witachtige wolkenbank of wolkenlaag, waarin bijna altijd donkere gedeelten voorkomen; de bank of laag lijkt op een tegelvloer of is samengesteld uit ballen, rollen enz., die niet vezelachtig zijn (afgezien van virga) en die met elkaar versmolten kunnen zijn. De meeste regelmatig gerangschikte, kleine elementen hebben een schijnbare afmeting van meer van vijf graden.
Lage wolken - codes: 4, 5

St

Stratus: Een over het algemeen grijze wolkenlaag met een tamelijk egale onderzijde waaruit motregen, sneeuw of motsneeuw kan vallen. Als de zon door de wolken heen te zien is, is zijn omtrek duidelijk zichtbaar. In Stratus ontstaan geen haloverschijnselen, behalve soms bij zeer lage temperaturen. Stratus kan ook in de vorm van flarden voorkomen.
Lage wolken - codes: 6, 7

Cu

Cumulus: Afzonderlijke, over het algemeen dichte wolken met scherpe omtrekken, die zich in verticale richting ontwikkelen in de vorm van kopjes, koepels of torens waarvan het bovenste opbollende gedeelte dikwijls op een bloemkool lijkt. De door de zon beschenen delen van deze wolken zijn meestal verblindend wit; hun onderzijde is betrekkelijk donker en vrijwel horizontaal. Soms ziet Cumulus er gerafeld uit.
Wolken met verticale ontwikkeling - codes: 1, 2, 8

Cb

Cumulonimbus: Zware en dichte wolk van aanzienlijke verticale afmeting, in de vorm van een berg of van een groep hoog oprijzende torens. Zijn bovenzijde is gewoonlijk, althans ten dele, effen of vezelachtig of streperig, en bijna altijd afgeplat; dit gedeelte spreidt zich vaak uit in de vorm van een aambeeld of omvangrijke pluim. Onder de basis van deze wolk, die dikwijls zeer donker is, bevinden zich veelal lage wolkenflarden, die er al of niet mede zijn versmolten, er zijn soms valstrepen (virga) te zien.
Wolken met verticale ontwikkeling - codes: 3, 9.

       

TABEL LAGE WOLKEN

symbool
code
omschrijving
voorbeeld
  0
Geen Stratocumulus, Stratus, Cumulus of Cumulonimbus.
 
1
Cu
Cumulus humilis; Cumulus van geringe verticale afmeting en schijnbaar afgeplat, of gerafelde Cumulus, echter niet van het slechtweertype, of beide.

2
Cu

Cumulus mediocris en congestus; Cumulus van middel-matige of aanzienlijke vertikale afmeting, opbellend de vorm van koepels of torens, al of niet vergezeld van andere Cumuluswolken of van Stratocumulus, alle met dezelfde basishoogte.
3
Cb
Cumulonimbus, waarvan de toppen, althans gedeeltelijk, niet scherp zijn omlijnd, maar evenmin een duidelijk vezelachtige (circusachtige) structuur of een aambeeld vertonen, met of zonder Cumulus, Stratocumulus of Stratus.
4
Sc
Stratocumulus gevormd door het uitspreiden van Cumulus; Cumuluswolken zijn dikwijls tegelijkertijd aanwezig.
5
Sc
Stratocumulus niet gevormd door het uitspreiden van Cumulus.
6
St
Stratus in een min of meer gesloten laag, of in flarden, of beide, maar geen Stratusflarden van het slechtweer-type.

7
St

Stratus fractus of Cumulus fractus, beide van het slechtweertype (pannus), gewoonlijk onder Altostratus of Nimbostratus.
8
Cu/Sc
Cumulus en Stratocumulus niet gevormd door het uitspreiden van Cumulus, met verschillende basishoogten.
9
Cb
Cumulonimbus met aan de bovenzijde duidelijk vezel-achtige (circusachtige) gedeelten, vaak in de vorm van een aambeeld, al of niet vergezeld van Cumulonimbus zonder aambeeld of zonder vezelachtige bovenzijde, of door Cumulus, Stratocumulus, Stratus of pannus.
  /
Wolken CL onzichtbaar door duisternis, mist, hoog opgewaaid stof of zand of door soortgelijke verschijnselen.
 
       

TABEL MIDDELBARE WOLKEN

symbool
code
omschrijving
voorbeeld
  0 Geen Altocumulus, Altostratus of Nimbostratus.
1
As
Altostratus, voor het grootste gedeelte halfdoorschijnend; de zon of de maan zijn door dit gedeelte vaag, als door een matglas, zichtbaar.
2
As/Ns
Altostratus, waarvan het grootste gedeelte voldoende dicht is om de zon of de maan aan het oog te onttrekken, of Nimbostratus.
3
Ac
Altocumulus, voor het grootste gedeelte halfdoorschijnend; de verschillende elementen veranderen slechts langzaam en bevinden zich alle op hetzelfde niveau.
4
Ac
Altocumulus in schollen of banken (vaak amandel- of vis-vormig), voor het grootste gedeelte halfdoorschijnend; de wolken komen op een of meer niveaus voor en de elementen veranderen voortdurend van uiterlijk.
5
Ac
Halfdoorschijnende Altocumulus in stroken, of Altocumulus in een of meer vrijwel gesloten lagen (half- of ondoor-schijnend); de bewolking breidt zich geleidelijk over de hemel uit en wordt gewoonlijk als geheel dikker.
6
Ac
Altocumulus gevormd door het uitspreiden van Cumulus (of van Cumulonimbus).
7
Ac
  • Altocumulus in twee of meer lagen, gewoonlijk met ondoorschijnende gedeelten en zich niet geleidelijk over de hemel uitbreidend; of
  • een ondoorschijnende Altocumuluslaag, zich niet geleidelijk over de hemel uitbreidend; of
  • een ondoorschijnende Altocumuluslaag, zich niet geleidelijk over de hemel uitbreidend; of
  • Altocumulus met Altostratus of met Nimbostratus.

8
Ac

Altocumulus met uitstulpingen in de vorm van torentjes of kantelen; of Altocumulus in de vorm van cumulusachtige vlokken.

9
Ac

Altocumulus voorkomend aan een chaotisch bewolkte hemel, gewoonlijk op verschillende niveaus.
  /
Wolken CM onzichtbaar door duisternis, mist, hoog opgewaaid stof of zand of door soortgelijke verschijnselen, of, vaker, door de aanwezigheid van een gesloten dek van lagere wolken.
 
       

TABEL HOGE WOLKEN

symbool
code
omschrijving
voorbeeld
  0
Geen Cirrus, Cirrocumulus of Cirrostratus.
1
Ci
Cirrus in de vorm van draden, strengen of haken, zich niet geleidelijk over de hemel uitbreidend.
2
Ci
  • Dichte Cirrus, in afzonderlijke partijen of in vervlocht-en massa's, gewoonlijk niet toenemend en soms gelijkend op de resten van het bovenste gedeelte van een Cumulonimbus; of
  • Cirrus met uitstulpingen in de vorm van torentjes of kantelen; of
  • Cirrus in de vorm van cumulusachtige vlokken.

3
Ci

Dichte Cirrus, dikwijls in de vorm van een aambeeld, bestaande uit de resten van het bovenste gedeelte van een Cumulonimbus.
4
Ci
Cirrus in haken of in draden, of beide, zich geleidelijk uitbreidend over de hemel en gewoonlijk als geheel dikker wordend.
5
Ci
Cirrus (dikwijls in schijnbaar naar elkaar toelopende banden) en Cirrostratus, of uitsluitend Cirrostratus, in beide gevallen zich geleidelijk over de hemel uitbreidend en gewoonlijk als geheel dikker wordend, waarbij de gesloten laag niet hoger dan tot 45  boven de horizon reikt.
6
Ci
Cirrus (dikwijls in schijnbaar naar elkaar toelopende banden)en Cirrostratus, of uitsluitend Cirrostratus, in beide gevallen zich geleidelijk over de hemel uitbreidend en gewoonlijk als geheel dikker wordend, waarbij de gesloten laag hoger dan 45°  boven de horizon reikt zonder echter de hemel geheel te bedekken.

7
Cs

Cirrostratus over de gehele hemel.
8
Cs
Cirrostratus, niet toenemend en niet de gehele hemel bedekkend.
9
Cc
Uitsluitend Cirrocumulus; of Cirrocumulus vergezeld van Cirrus en/of Cirrostratus, waarbij de Cirrocumulus echter overweegt.
  /
Wolken CH onzichtbaar door duisternis, mist, hoog opgewaaid stof of zand of door soortgelijke verschijnselen, of, vaker, door de aanwezigheid van een gesloten dek van lagere wolken.